راهکارهای محافظت از پوست در هوای آلوده
حملهی رادیکالهای آزاد، وجود گازهای مضر و نشست مولکولهای سنگین شده از غلظت آلایندهها روی پوست، از سر فصلهای دشوار زندگی در شهرهای بزرگ و آلودگیهای زیست محیطی آن است. امروزه باید زندگی در شهر و نحوهی برخورد باهوای آلودهی آن بسیار محتاطانه باشد در غیر این صورت همین هوایی که برای نفس کشیدن به آن نیازمندیم، میتواند با آلودگی خود، ما را از میان بردارد یا باعث بروز آسیبهای جدی در قسمتهای مختلف بدن از جمله پوست و ریهها شود. مشکلاتی که بدون شک کیفیت زندگی ما را از هر نظر پایین میآورند. این مقاله سعی دارد ابتدا به موضوع تأثیر منفی هوای آلوده روی سلامت پوست پرداخته، سپس راهکارهایی را برای محافظت از پوست در این شرایط ارائه کند.
هوای آلوده چگونه به پوست آسیب میرساند؟
گاز سمی اوزون در اثر برخورد اشعهی UV با مونوکسید نیتروژن پدید میآید. این گاز از نظر دانشمندان اصلیترین علت بروز پدیدهی هوای آلوده در شهرهای بزرگ است. اوزون در استراتوسفر باعث جذب اشعهی UV و نرسیدن آن به زمین میشود و این خود عاملی برای محافظت از پوست در برابر سرطان است. اما اوزون پایین ترین سطح هوا کره که به آن تروپوسفر می گویند همان عامل اصلی آلودگی هوا و بروز مشکلات تنفسی و پوستی است. چندی پیش (اوایل سال 2017 میلادی) دانشکدهی علوم زیستشناسی و بیوتکنولوژی دانشگاه فرارا در ایتالیا به عنوان یکی از پیشروترین مراکز تحقیقات در زمینهی تأثیر آلودگی هوا روی پوست اعلام کرد:" گاز اوزون موجود در پایین ترین سطح هوا کره مهمترین عامل ایجاد آسیبهای پوستی است. بنابراین بهترین راه مراقبت از پوست در هوای آلودهبهکارگیری روشهایی است که تا حد امکان جلوی نفوذ بیشازحد این گاز به سطح پوست را بگیرد."
چرا محصولات مراقبت از پوست در هوای آلوده فراگیر، متنوع و زیاد نیستند؟
اصلیترین دلیل این موضوع تازه بودن مشکل آلودگی هوا در شهرهای بزرگ دنیا است. در حقیقت معضل هوای آلوده چیزی در حدود یک دهه است که تا این حد مورد توجه قرار گرفته است. به همین دلیل دانشمندان اخیراً روی کشف چگونگی تأثیر هوای آلوده روی سلولهای پوستی و تسریع روند پیری تحقیق میکنند. به عنوان مثال تأثیر مستقیم آلودگی هوا بر ایجاد لکههای خاص قهوهای رنگ پوست مردم در کشور آلمان و افزایش تعداد و غلظت رنگ آنها در روزهای آلودهتر موضوعی است که اخیراً به اثبات رسیده است. گرچه با وجود مشکل آلودگی هوا و افزایش آن در فصلهای خاص در تمام دنیا جای تعجب ندارد که به زودی محصولات ویژهای با برچسب " حفاظت از پوست در برابر آلودگی هوا" وارد بازار شوند.
چگونه از پوست خود در هوای آلوده مراقبت کنیم؟
لایهی بیرونی پوست انسان حاوی لیپید است. لیپید در حقیقت چربیهایی است که سلولهای پوست را با هم ترکیب میکند. گاز اوزون با نفوذ به پوست صورت و بدن این لیپیدها را اکسید میکند و این موضوع باعث التهاب پوست، ایجاد چروک و بروز اختلال در عملکرد صحیح سلولهای پوستی میشود. عدم توجه به موضوع مراقبت از پوست در هوای آلوده سیلی از تغییرات در DNA را به همراه خواهد داشت. حال سؤال این است که چه باید بکنیم و چطور از پوست خود مراقبت کنیم؟
۱ - در هر شرایطی کرم ضد آفتاب را فراموش نکنید
اولین راه مراقبت از پوست در شرایط آلودگی هوا استفاده از کرم ضد آفتاب با SPF بالای 15 است. هرچند این کرمها قدرت بالایی در محافظت از پوست ندارند اما به هیچ عنوان نباید استفاده از آنها را در شرایط بد جوی و هوای آلوده فراموش کرد.
۲- با استفاده از کرم مرطوبکننده یک مانع ایمن در مقابل رسیدن آلودگیها به پوست ایجاد کنید
بهترین مانع برای نفوذ آلایندههای هوا به پوست استفادهی مداوم از کرم مرطوبکننده است و بهترین کرم مرطوبکننده محصولی است که با پوست شما سازگاری داشته باشد. کرم مرطوبکننده یکلایهی دفاعی در مقابل نفوذ گازهای مضر و ذرات کوچکی که 30 برابر از ضخامت موی انسان نازکتر هستند، ایجاد می کنند. قبل از اولین مرتبه که کرم ضد آفتاب را در ابتدای روز روی پوست میزنید، به عنوان پایهی کرم از کرم مرطوب کننده استفاده کنید.
۳- در روزهای آلوده پوست صورت را دوبار شستشو دهید
بخشی از آسیبهای پوستی ناشی از آلودگی هوا به دلیل نشست عوامل آلاینده روی پوست و باقی ماندن آنها صورت میگیرد. تمیز نگهداشتن پوست با پاککنندههای مناسب ذرات جامد را از سطح آن پاککرده و مانع از ترکیب آنها با سلولهای پوستی میشود. برای تمیز کردن پوست ژل های مخصوص شستشوی صورت را انتخاب کنید و یک بار بعد از بر خواستن از خواب و بار دوم وقتی از محیط بیرون به خانه بر میگردید پوست صورت خود را به آرامی بشویید. بهترین و مطمئنترین روش شستشویپوست و پاک کردن آن از آلودگیها ماساژ پوست با شوینده از بالا به پائین است. در صورتیکه به دلایلی همچون خستگی و بیحوصلگی نمیتوانید صورت خود را قبل از خواب بشویید، حتماً از یک دستمال مرطوب بدون عطر و بو برای تمیز کردن پوست از آلودگی و آرایش استفاده کنید.
۴- در فصلهایی که هوا آلودهتر است حداقل هفتهای یکبار از محصولات لایهبردار استفاده کنید
عرق کردن پوست چربی آن را افزایش میدهد و افزایش چربی به معنی فراهم شدن محیط مناسب برای نشست آلودگی روی پوست است. این موضوع تجمع سلولهای مرده را افزایش میدهد.مشکل اصلی آنجاست که این سلولها بهطور طبیعی از بین نرفته و کمکم باعث مسدود شدن حفرههای پوستی میشنود. بهترین راه برای خلاص شدن از دست سلولهای مرده و رسیدن به لایهی سالمتر پوست،بهرهگیری از کرمهای لایهبردار است. هنگامیکه در فصل زمستان به دلیل پدیدهی وارونگی هوا حجم آلودگی چند برابر میشود برای مراقبت ازپوست حداقل هفتهای یکبار از کرمهای لایهبردار استفاده کنید تا پوست نفس تازهتری بکشد و سالمتر بماند.
۵- سالم غذا بخورید و افزایش مصرف ویتامینها را از یاد نبرید
تغذیهی سالم همواره یکی از مؤثرترین شیوههای حفاظت از پوست است. اما این موضوع در هوای آلوده اهمیت بیشتری پیدا میکند. پرهیز از خوردن فست فود و غذاهای آماده و استفاده از غذاهای کمچرب و روان مثل سوپ و آش در زمان آلودگی هوا به کبد کمک میکند تا با قدرت بیشتری به پاکسازی بدن در مقابل آلودگیها بپردازد. در میان ویتامینها نیز دو ویتامین C و E قدرت فوقالعادهای در محافظت از پوست دارند. البته نیازی نیست برای افزایش مصرف این ویتامینها از نوع فرآوری شده و قرصهای مکمل استفاده کنید. کافی است در زمان آلودگی هوا مصرف میوههایی مثل : پرتقال، نارنگی، توتفرنگی، آناناس و کیوی همچنین مصرف اسفناج، گوجه فرنگی و کدوحلوایی را افزایش دهید. اینها منابع طبیعی و غنی از ویتامین C هستند. بعلاوه برای افزایش سطح ویتامین E در بدن در هوای آلوده از بادام درختی، زردآلوی خشکشده، تخم آفتابگردان و ریحان استفاده کنید. در پایان به یاد داشته باشید که موضوع توجه به سلامت پوست و محافظت از آن تنها مربوط به فصل خاص یا شرایط ویژهی جوی نیست. همواره باید به این مورد توجه داشت و در هوای آلوده تنها سطح مراقبت از پوست را بالا برد.